De levensgrote sculpturen van Folkert de Jong (°1972, Egmond aan Zee, Nederland) brengen iedere kijker in verwarring. De chemische hightech materialen – voornamelijk gebruikt voor huishoudelijk gereedschap en de productie-industrie – verbeelden enerzijds klassieke thema’s als mortaliteit en verval, en anderzijds gebruikt de kunstenaar atypische kunstenaarsmaterialen als polyurethaan, styrofoam en industrieel piepschuim om uiteenlopende associaties op te roepen. Op magistrale wijze vermengen de Jongs kleurrijke schuimsculpturen, vaak ontleend aan (kunst)historische figuren zoals Piet Mondriaan en Jezus Christus – de condition humaine met bijtende humor. Tegelijkertijd onderzoekt de kunstenaar de waarheid achter de geschiedvertelling van deze maatschappelijke iconen. De positie van de mens in de maatschappij lijkt volgens De Jong op die van een pion in een spel, waarbij de mens geen weet heeft dat de spelregels voortdurend worden veranderd door de spelers. De kunstenaar maakt het nog erger: hij plaatst mensen tegenover een hedendaagse wereld en dwingt hen door normen, conventies en verwachtingen tot onderwerping. Je bepaalt zelf door welke aspecten je laat overheersen, je kiest zelf de grenzen van het spel.
Wormwood (2018)
Polyurethaanschuim, pigment, staal, kiddy ride machine en soundscape
Wormwood is een sculptuurgroep bestaande uit drie Christusbeelden zonder kruis. De figuren en het schreeuwerige geluid komen mysterieus over en roepen een apocalyptische wereld op. Ook de titel van het werk maakt duidelijk dat het niet gaat om een ode aan religie. Zo verwijst Wormwood – Alsem in het Nederlands – naar een Bijbelse motief uit de Openbaring van Johannes, een boek waarin het einde van de wereld wordt voorspeld. In een passage krijgt de ster Alsem de opdracht om te verschijnen en rivieren en bronnen te vergiftigen. De beeldengroep belicht dus de zwarte kant van religie, en geeft Christus weer als een boeman. In het werk staat hij niet langer symbool voor de verbinding tussen God en de mensen. Andere verwijzingen versterken eveneens het gevoel van ongemak. Alsem is daarnaast een bitter smakende plant met een psychoactieve werking, die gebruikt wordt om het gevaarlijk elixir absint te maken. Tenslotte verwijst Wormwood naar een album van The Residents, een anonieme avant-gardepopband uit Amerika, die furore maakte in de jaren zeventig en tachtig.